Dorota Masłowska została laureatką Poznańskiej Nagrody Literackiej im. Adama Mickiewicza za 2026 rok. Nagrodę wręczono 22 maja na gali w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu. Publikujemy tekst laudacji wygłoszony przez członkinię kapituły prof. Ingę Iwasiów.
Dorota Masłowska podczas gali wręczenia Poznańskiej Nagrody Literackiej. Fot. Maciej Kaczyński/CK ZAMEK
We współczesnej kulturze łatwo o bierność, tymczasem literatura, szczególnie literacka fabuła, która pozostaje podstawą kultury, niezmiennie ma potencjał aktywizujący, często emancypacyjny, a nawet – przecież w to wierzymy – rewolucyjny. Zapraszamy na Festiwal Fabuły do Centrum Kultury ZAMEK!
Przez lata wszyscy oczekiwali westernizacji Europy Wschodniej, tymczasem zaszedł proces odwrotny: to Zachód upodobnił się do Wschodu. Rosyjska inwazja spowodowała również paradoksalne zacieśnienie relacji między tymi obszarami. Patrzenie tylko na Wschód, bez analizy tego co dzieje się dookoła, niewiele już nam daje.
Agata Afeltowicz to zwyciężczyni 8. Ogólnopolskich Mistrzostw Slamu Poetyckiego, które w 2024 r. odbyły się w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu. Była gościnią festiwalu Poznań Poezji 2025 . Publikujemy dwa jej teksty, które podczas festiwalu można było czytać w ulicznej Alei Wierszy
Prowokacyjne pytania mają to do siebie, że intencjonalnie ukazują niezrozumienie tematu, czy też negatywny stosunek wobec rozmówcy. Kiedy dociera do nas, uwielbiana przez osoby o wyrazistej wizji świata, fraza „A po co?”, od razu ciśnie się na usta bagatelizująca odpowiedź w formie rymu. Możliwości jest wiele, równie dużo co przyczyn powstawania książek, powodów parania się literaturą.
– To jest mój sposób na przetwarzanie rzeczywistości, w ten sposób myślę. Po prostu dzieją się jakieś rzeczy i myślę sobie: „Fajnie byłoby to opisać”. Przepisuję swoje życie, co mnie też bawi czasami, bo nie wiem, czy bardziej przeżywam, czy bardziej przepisuję. Chociaż przepisywanie jest wyzwalające – mówi Justyna Kulikowska.
Coraz częściej widzimy, jak literatura – a zwłaszcza poezja – sięga po środki wyrazu zaczerpnięte z internetu, memów, popkultury i języka codziennego młodego pokolenia. Ten nowy krajobraz estetyczny, pełen skrótów myślowych, odniesień do znanych marek, popkulturowych ikon oraz komunikatów wizualnych, staje się polem gry dla poetów i poetek, którzy próbują mówić do młodych ich własnym językiem. Ale czy wystarczy mówić „jak młodzi”, żeby naprawdę zostać usłyszanym?
– Niewielu czytelników czeka na książki poetyckie i w tym jest paradoksalnie duża wolność – mówi Aga Zano. Tłumaczka, która właśnie wydała debiutancki tom poetycki „czwarte wymieranie”.
Aga Zano była gościnią festiwalu Poznań Poezji. Publikujemy wiersze z jej debiutanckiego tomu „czwarte wymieranie”, który ukazał się w maju 2025 r. nakładem wydawnictwa Warstwy.
Wiersze Joanny Pauli Oklińskiej z debiutanckiego tomu „transkryptom szczęśliwej komórki”.
Mniej się boję, rzeczy też przemyślałam. To już chyba sporo.
Zdarzają się książki, które przypominają szept w cieniu drzewa, inne – krzyk w zatłoczonym tramwaju. Tomik Joanny Pauli Oklińskiej nie wybiera, jest i jednym, i drugim. Transkryptom szczęśliwej komórki otwiera się jak drzwi do pokoju, w którym ktoś właśnie płakał, a teraz udaje, że wszystko w porządku. >>
Wiersze Dominiki Parszewskiej z debiutanckiego tomu „Kink- meme”.
Mój młodszy brat, w ogóle niezainteresowany poezją, udał się, w – obstawiam – heroicznie skazanej na klęskę próbie zrozumienia chociaż kawałka cienia kalki mnie, do Chata GPT
Na dobry początek tomiku: Miłosz i Lechoń przychodzą do Parszewskiej, a ona robi sobie z nich żarty o Jasiu w kontekście perwersyjnej seksualności i równie nagich, współczesnych realiów społeczno-politycznych.
Zwiać od nużącej tresury, której podlegamy na co dzień. Życie tresuje nas do bezlitosnego eksploatowania samych siebie, odgrywania ról niechcianych i nieporywających. Polityka i marketing mają nas za głupków. Gdzie ratunek? W Zamku oczywiście, gdyż poezja jest angażująca, lecz nieobowiązkowa. W Zamku mówi się ludzkim głosem, na własną odpowiedzialność, a nie głosem udręczonym przez komunał. Do zobaczenia na 12. Festiwalu Poznań Poezji!
Wiersze Karoliny Czarneckiej z debiutanckiego tomu „resident angel”
21 marca po raz pierwszy trzymałam w rękach resident angel i byłam w absolutnym szoku
Patrząc na Resident Angel przez soczewkę odniesienia do gry komputerowej, możemy odczytać całość jako próbę przetrwania przepełnionego absurdem ciała w świecie opanowanym przez wirusowo roznoszące się tożsamości.
„Kasperl i Margit” Macieja Płazy to prowadzona z dwóch różnych perspektyw powieść historyczna, której jednak daleko do tego, co nauczyliśmy się ostatnio nazywać „polską prozą rozdrapywania ran”. Ta wciągająca i humorystyczna opowieść przypomina raczej poznańską epopeję, przy czym historię traktuje się tu śmiertelnie poważnie.
„Skończone. Nic mi się nie śni. I nikt” – tymi słowami Wojciech Tochman zamykał swoje najważniejsze reportaże o Rwandzie czy Bośni. Jednak historia o realiach wojny w Ukrainie nie pozwala na taką kropkę. „Delfiny i Belzebub” to pierwsza książka w dorobku reportera, która „wcale się nie kończy”, bo jej bohaterowie – ludzie i zwierzęta – wciąż są pod ostrzałem, a ich cierpienie trwa każdego dnia.
Żadan nie opowiada o wojnie jako o wydarzeniu historycznym czy militarnym. Wojna w „Arabeskach” jest stanem istnienia – czymś, co przenika każdą relację, każde wspomnienie i każdy gest.